السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)
849
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)
دستور مىدهد كه عبدالله را محجور كند و دستش را بگيرد ولى هنگامى كه جانشين پيامبر صلى الله عليه و آله به وى دستور مىدهد كه عبدالله را محجور كند ، به بهانهء شريك بودن عبدالله با زبير آن را ترك مىكند ؛ در حالى كه شراكت زبير با عبدالله وظيفهء عثمان را ساقط نمىكند و اين مطلب براى هركس كه بينديشد ، روشن است . » 1408 - ( 9 ) در كتاب من لا يحضره الفقيه روايت مىشود كه از امام صادق عليه السلام دربارهء اين آيه : « پس اگر احساس كرديد كه به مرحلهء رشد رسيدهاند ، اموالشان را در اختيارشان قرار دهيد . » سؤال شد . امام عليه السلام فرمود : « مقصود از احساس رشد ، حفظ مال است » 1409 - ( 10 ) دربارهء آيه : « و يتيمان را تا هنگام رسيدن به سن ازدواج بيازماييد . پس اگر احساس كرديد كه به مرحلهء رشد رسيدهاند ، اموالشان را در اختيارشان قرار دهيد و از بيم بزرگ شدن آنان اموالشان را با اسراف و شتاب نخوريد . » در تفسير قمى آمده است : « هركس مال يتيمان را در اختيار دارد ، براى وى جايز نيست كه آن را در اختيارشان قرار دهد تا به سن ازدواج برسند . پس وقتى كه يتيم محتلم شد ، اجراى حدود دربارهء وى و انجام واجبات براى او واجب مىشود و براى او لازم است كه تباه كنندهء اموال و شرابخوار و زناكار نباشد . پس هنگامى كه احساس شد به مرحله رشد رسيده است اموال وى در اختيارش قرار داده و بر آن گواه گرفته مىشود و اگر معلوم نباشد كه بالغ شده است ، با بدبوشدن زير بغل و روييدن مو بر شرمگاه و ظهار ، آزمايش مىشود . اگر چنين بود ، حتماً وى بالغ شده است و در صورت رشيد و عاقل بودن ، اموالش در اختيارش قرار داده مىشود و جايز نيست كه به بهانهء بزرگ نشدن اموالش را از وى بازدارند . » 1410 - ( 11 ) در كتاب فقه الرضا از امام موسى بن جعفر عليه السلام روايت مىشود كه فرمود : « پس از احتلام ، هيچكس يتيم نيست . وقتى كه يتيم محتلم شد ، در مورد كارهاى كوچك ، متوسط و بزرگ آزمايش مىشود ، پس اگر احساس شد كه به مرحلهء رشد و تشخيص رسيده است ، مالش در اختيارش گذاشته مىشود . در غير اين صورت ، بر همان وضع پيشين باقى مىماند تا احساس شود كه به مرحلهء رشد و تشخيص رسيده است . » 1411 - ( 12 ) در كتاب جعفريات از على عليه السلام روايت مىشود كه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : « طلاقى نيست مگر پس از ازدواج . . . و هيچكس پس از احتلام ، يتيم نيست . » 1412 - ( 13 ) در كتاب العوالى روايت مىشود كه : « در زمان پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله شخصى اموال فراوانى از برادرزادهء يتيمش در اختيار داشت . وقتى آن يتيم به مرحلهء بلوغ رسيد ، اموالش را درخواست كرد ولى عمويش آن را در اختيار وى قرار نداد . سرانجام براى قضاوت نزد پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله رفتند . آن حضرت دستور داد اموال برادرزادهاش را در اختيار وى قرار دهد . آن مرد گفت : از خدا و از پيامبر صلى الله عليه و آله پيروى كرديم و از گناهان بزرگ به خداوند پناه مىبريم . آنگاه اموال برادرزادهاش را به وى تحويل داد . در اين هنگام پيامبراكرم صلى الله عليه و آله فرمود : هركس نفسش از حرص و بخل ، بازداشته شود و از پروردگارش مثل اين شخص پيروى كند ، همانا او در خانهاش - يعنى بهشت - سكنى خواهد گزيد . وقتى آن جوان اموالش را تحويل گرفت ، آنها را در راه خدا انفاق كرد و پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : پاداش ثابت شد و گناه باقى ماند . گفته شد : اى رسول خدا صلى الله عليه و آله ! اينكه فرموديد چگونه است ؟ پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود : پاداش براى اين جوان ثابت شد و گناه آن براى پدرش باقى است . » و در حديث ديگرى آمده است : « خشنودى خدا براى ديگرى است و رنج و گرفتارى آن بر دوش وى . »